Ο πνεύμονας είναι ένα όργανο που αποτελείται από αεραγωγούς, δηλαδή ζωντανούς σωλήνες που φέρνουν αέρα από το στόμα σε ειδικούς σάκους που περιέχονται οι κυψελίδες. Αυτές είναι ειδικά όργανα που με την σειρά τους ανταλλάσσουν το οξυγόνο διαπερνώντας το μέσα στα αιμοφόρα αγγεία ώστε να μεταφερθεί με το αίμα στα όργανα του σώματος που το χρειάζονται για να λειτουργήσουν.

Η βρογχοσκόπηση είναι μια επεμβατική ιατρική πράξη που ένα όργανο, το βρογχοσκόπιο, εισέρχεται από το στόμα ή τη μύτη και οδηγείται στους αεραγωγούς του πνεύμονα για να παρατηρήσει τυχόν αλλαγές τους και εάν είναι δυνατόν να συμβάλει στην αποκατάσταση της βατότητας τους.

Το όργανο αυτό είναι εύκαμπτο ή άκαμπτο και διαθέτει μια μικροσκοπική κάμερα που καταγράφει εικόνες οι οποίες διαβιβάζονται σε μόνιτορ με αποτέλεσμα ο εκτελών την εξέταση πνευμονολόγος να μπορεί να δει τους αεραγωγούς.

Καθώς η πράξη έχει να κάνει με διαχείριση των αεραγωγών πραγματοποιείται σε νοσοκομείο υπό μέθη από αναισθησιολόγο ή ειδικά εκπαιδευμένο πνευμονολόγο.

Η βρογχοσκόπηση είναι πιθανά μια από τις καλύτερες μεθόδους για να επιβεβαιωθεί μια κλινική διάγνωση, ή να διαφοροδιαγνωστεί ένα κλινικό πρόβλημα. Χρησιμοποιείται:

• Για την ανεύρεση βακτηρίων ή ιών σε μια λοίμωξη
• Για την λήψη βιοψιών από ιστό
• Για αποκατάσταση βατότητας αεραγωγών αποφρακτικού αιτίου για παράδειγμα από παχύρρευστες πυώδεις εκκρίσεις, αίμα, όγκο, ξένο σώμα.
• Για τοποθέτηση ενδοπρόθεσης (stent) για να διατηρηθεί ο αεραγωγός ανοικτός από όγκο ή καλοήθης στένωση.
• Για ενδοβρογχική θεραπεία όπως για παράδειγμα να σταματήσει μια αιμορραγία, για διάνοιξη στενώσεων, αποκατάσταση κλειστού πνεύμονα κτλ.
• Για όλα τα παραπάνω ο βρογχοσκόπος (πνευμονολόγος) διαθέτει ειδικά εργαλεία όπως λαβίδες, ψήκτρες, καθετήρες laser, εργαλεία θερμότητας (κρυοθεραπεία, θερμολαβίδα), καθετήρες εντοπισμού με υπερήχους EBUS κτλ., που περνούν από ειδικά σχεδιασμένα κανάλια μέσα από το Βρογχοσκόπιο.

Οι κυριότεροι κίνδυνοι από την βρογχοσκόπηση είναι κυρίως η αιμορραγία μετά από βιοψία η μια επεμβατική πράξη. Η αιμορραγία είναι μια επιπλοκή συνήθως εύκολα διαχειρίσιμη με ενδοβρογχικές θεραπείες και μεθόδους. Πολύ μικρό ποσοστό αιμορραγιών χρειάζεται θωρακοχειρουργική παρέμβαση και διασωλήνωση με αναισθησία.

Η ρήξη αεραγωγού που δημιουργεί πνευμοθώρακα και ατελεκτασικό πνεύμονα είναι μια ακόμη επιπλοκή που χρήζει παρέμβασης με τοποθέτηση παροχετευτικού σωλήνα στο ημιθωράκιο. Ο πυρετός και η μικρή αιμόπτυση είναι επίσης επιπλοκές που παρατηρούνται μετά από μια βρογχοσκόπηση που συνήθως αυτοπεριορίζονται χωρίς να  χρειαστεί αντιβιοτική αγωγή η άλλη Παρέμβαση.

Αξίζει να αναφερθεί ότι οι επιπλοκές ορίζονται από την ικανότητα και την εμπειρία του βρογχοσκόπου.

Η σωστή προετοιμασία της πράξης, η εξέταση του ασθενή προ της πράξης, ο καρδιολογικός έλεγχος και η συζήτηση με τον αναισθησιολόγο για τους κινδύνους που μπορεί να αντιμετωπιστούν, το οργανωμένο και εξοπλισμένο εργαστήριο που πληροί προϋποθέσεις και το εκπαιδευμένο προσωπικού εγγυάται για το αποτέλεσμα και την ασφάλεια της βρογχοσκόπησης.

Ο ασθενής που πρέπει να βρογχοσκοπηθεί, θα πρέπει να έχει προσκομίσει εργαστηριακό έλεγχο (γενική αίματος, βιοχημικά, πήξη αίματος), απεικόνιση πρόσφατη με αξονική τομογραφία η/και PET SCAN.

Αφού εξετασθεί από την βρογχοσκοπική ομάδα θα πρέπει να ληφθεί πλήρες φαρμακευτικό ιστορικό ώστε να διακοπούν φάρμακα αντιπηκτικά και να περιοριστεί ο κίνδυνος της αιμορραγίας. Φάρμακα όπως το σαλικυλικό οξύ (ασπιρίνη,salospir), κλοπιδογρέλη (plavix), NOACS νεότερα αντιπηκτικά (xarelto,pradaxa,eliquis) που μπορεί να λαμβάνει ο ασθενής πρέπει να διακοπούν συγκεκριμένες ημέρες προ της βρογχοσκόπησης και να αντικατασταθούν   με χαμηλού μοριακού βάρους αντιπηκτικές ενέσεις εάν κρίνονται απαραίτητες από τον  θεράποντα ιατρό. Αυτές ανάλογα με τον χρόνο δράση τους πρέπει να διακοπούν 12 ή 24 ώρες πριν την βρογχοσκόπηση. Επιπλέον ο ασθενής για να προβεί στην εξέταση πρέπει να παραμείνει νηστικός και χωρίς λήψη υγρών τουλάχιστον το πρωί της ίδιας ημέρας της εξέτασης (για ορισμένες ώρες).

Ο ασθενής από την στιγμή που θα εισέλθει μέσα στην αίθουσα θα χρειαστεί περίπου 40 λεπτά για να βρογχοσκοπηθεί ενώ μαζί με την ανάνηψη από την μέθη και την μεταβρογχοσκοπική παρακολούθηση όλη η διαδικασία, συνήθως διαρκεί 60-90 λεπτά.

Στο νοσοκομείο που γίνονται οι βρογχοσκοπήσεις πραγματοποιούνται με ποιότητα και ταχύτητα όλες οι εξετάσεις που απαιτούνται από τον θεράποντα ιατρό και τον βρογχοσκόπο. Επίσης γίνεται διαχείριση του υλικού με συνέπεια ενώ αυτό φυλάσσεται ασφαλές για περαιτέρω εξετάσεις που δύναται να ζητηθούν. Τα αποτελέσματα είναι έτοιμα 2-3 ημέρες μετά την εξέταση.