Ενδοβρογχικός υπέρηχος

Ο Ενδοβρογχικός υπερηχογραφικός έλεγχος μεσοθωρακίου με λήψη βιοψιών διά διαβρογχικής παρακέντησης είναι μια ειδική τεχνική που χρησιμοποιείται για να ληφθούν δείγματα ιστών από το μεσοθωράκιο, τον χώρο δηλαδή που βρίσκεται ανάμεσα στους δύο πνεύμονες, μέσα στο στήθος.

Είναι επίσης γνωστή ως EBUS TBNA για συντομία. Ο χώρος αυτός δηλαδή το μεσοθωράκιο βρίσκεται εκτός πνευμόνων και αεραγωγών άρα είναι αόρατος στις κοινές βρογχοσκοπήσεις.

Περιέχει δε πολύ σημαντικά όργανα όπως την καρδιά, τους λεμφαδένες, τον θυμό αδένα, τα μεγάλα αγγεία πχ τα πνευμονικά αγγεία και την αορτή, τον οισοφάγο κλπ. Εκεί συχνά εντοπίζονται παθολογικά στοιχεία όπως μάζες, διογκωμένοι λεμφαδένες κλπ που χρειάζονται ιστολογική επιβεβαίωση. Η επέμβαση με χρήση ενδοβρογχικών υπερήχων (EBUS TBNA) είναι σχεδιασμένη για την μελέτη του μεσοθωρακίου.

Πραγματοποιείται χρησιμοποιώντας ένα ειδικό βρογχοσκόπιο, δηλαδή ένα λεπτό εύκαμπτο «τηλεσκόπιο» που περνά μέσα από το στόμα και καταλήγει στους αεραγωγούς του πνεύμονα που μας επιτρέπει να τους επιθεωρήσουμε, ενώ ταυτόχρονα μπορεί μέσω υπερήχων να παρέχει εικόνες του μεσοθωρακίου που μεταδίδονται σε μια οθόνη τηλεόρασης.

Με τον παραπάνω τρόπο επισκοπούνται τα όργανα του μεσοθωρακίου αλλά και οι βλάβες τους πχ οι διογκωμένοι λεμφαδένες, ενώ λαμβάνεται και βιοψία στον ίδιο χρόνο διά βελόνης που διά απευθείας οράσεως οδηγείται ακριβώς στο επιθυμητό σημείο. Αυτό καθιστά την εξέταση απόλυτα ασφαλή με λιγοστές επιπλοκές.

 Μία από τις κύριες χρήσεις του EBUS TBNA είναι στη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου του πνεύμονα. Η διάγνωση γίνεται περνώντας βιοψία με μια λεπτή Βελόνη από διογκωμένους λεμφαδένες η μάζες και στέλνοντας το υλικό για παθολογοανατομικό και μοριακό έλεγχο ώστε να ταυτοποιηθεί ο τύπος της κακοήθειας (πλακώδες, αδενοκαρκίνωμα, μικροκυτταρικός). Η σταδιοποίηση του καρκίνου του πνεύμονα βοηθά τους γιατρούς να ερευνήσουν πόσο ο καρκίνος έχει αυξηθεί και εξαπλωθεί τοπικά ή και σε άλλες δομές για παράδειγμα στους λεμφαδένες. 

Οι λεμφαδένες μπορεί να διογκωθούν όταν υπάρχει κάποια λοίμωξη στο αναπνευστικό, κοινή ή ειδική. Οι λεμφαδένες μπορεί επίσης να αυξηθούν σε μέγεθος σε ορισμένες μορφές καρκίνου. Τα καρκινικά κύτταρα αποσπώνται από το κύριο όγκο και διασπείρονται στους λεμφαδένες. Αυτά τα κύτταρα μπορεί στη συνέχεια να συλλεχθούν από εκεί. Με τον έλεγχο των λεμφαδένων για την ανεύρεση καρκινικών κυττάρων, ο ιατρός μπορεί να επιβεβαιώσει εάν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί εκτός του πνεύμονα. Με τον ακριβή προσδιορισμό του σταδίου, οι γιατροί αποφασίζουν ποια θεραπεία είναι καλύτερη και δίνουν οδηγίες για το τι θα συμβεί στη συνέχεια και πως πρέπει να προχωρήσει ο ασθενής. Εκτός της διάγνωσης και της σταδιοποίησης του καρκίνου του πνεύμονα χρησιμοποιείται στην διάγνωση άλλων παθήσεων όπως η σαρκοείδωση, η φυματίωση, αιματολογικές κακοήθειες όπως το λέμφωμα.

Η εξέταση γίνεται συνήθως με τον ασθενή ως εξωτερικό (χωρίς νοσηλεία) ή ως νοσηλεία μιας ημέρας, με την βοήθεια αναισθησιολόγου και υπό βαθιά μέθη. Η ίδια η διαδικασία συνήθως διαρκεί περίπου 30 – 40 λεπτά. Τις περισσότερες φορές γίνεται χωρίς καμία επιπλοκή. Κυριότερες επιπλοκές είναι η αιμορραγία, το πνευμομεσοθωράκιο και οι λοιμώξεις. Η εμπειρία του βρογχοσκόπιου, η εκπαίδευση του προσωπικού και ο εξοπλισμός του εργαστηρίου βοηθά στην αποφυγή αλλά και την έγκαιρη αντιμετώπιση των επιπλοκών.